Nederlands MediaNetwerk

De depressie-epidemie van Trudy Dehue, uitgebracht bij uitgeverij Augustus, Amsterdam - Antwerpen

(boekbespreking)
262 pagina’s lang las ik dit boek in één adem uit. Trudy Dehue geeft veel inspiratie voor het schrijven van een wetenschappelijke thriller en zet nog méér op losse schroeven in haar boek. Ze mobiliseert wetenschappers rond een aantal thema's. Ik heb haar tekort gedaan in mijn bespreking van haar optreden in Zomergasten van de VPRO. Deze hoogleraar speelt inderdaad met vuur. Zij spaart daarbij noch de farmaceutische industrie en haar regulerende autoriteiten, noch de gezondheidszorg, noch het (zuiver) wetenschappelijk onderzoek, noch de (Nederlandse) overheid. Als leek op het vakgebied van deze hoogleraar, kan ik bevestigen dat dit boek zeer toegankelijk is, ook voor de minder goed geïnformeerden, zoals ik. De ondertitel van het boek ontbreekt. Die zou zomaar kunnen luiden… en de deprimerende macht van de winstmachine. Haar boek gaat over depressie in rijke landen. Ook in dat opzicht handhaaft Trudy Dehue behoedzaam haar betrokkenheid op afstand. Ik ben door wat zij schrijft nu ook op mijn hoede: je kunt depressief zijn zonder het te weten!

Na het lezen van dit boek ben ik nu een schat aan informatie rijker. Dankzij dit boek weet ik nu over welk medicijn de Stones destijds zongen in Mothers Little Helper. Voor het eerst kwam ik in aanraking met termen als organicisme, elementaristisch, progressivistisch - en dan gaat het bij die termen ook nog eens om ‘historische terminologie’. Het boek heeft de vragen die ik in mij opkreeg bij de uitzending van Zomergasten beantwoord. De hoogleraar stelt vast dat we in een neoliberale maatschappij leven, waarbij de maakbare individu in de plaats is gekomen van de maakbare samenleving. De hoogleraar noemt bovendien heel veel begrippen in de plaats van depressie - dat bevordert de leesbaarheid, doet af aan het wetenschappelijk gehalte en geeft ruimte aan het grote publiek om alles en nog wat onder depressie te scharen. We krijgen zo massaal de ruimte om door te gaan met elkaar ziek te praten.

Ik voel mij in ieder geval door de mand gevallen met mijn aandacht voor sociale rechtvaardigheid. Dat blijkt tegenwoordig iets voor watjes te zijn. Ik weet nu dat ik vooral ondernemend moet zijn, actief moet blijven, eindeloos competitief moet zijn, en dat ik incasseringsvermogen moet hebben. In dat licht kan ik nu ook haar reactie plaatsen op de Chinese film, maar dan misschien eerder uitgaande van de Chinese samenleving dan van de Nederlandse.

De depressie-epidemie staat midden in de huidige samenleving, midden in het wetenschappelijk onderzoek en het zet depressie in het perspectief van de geschiedenis van de wetenschap die dit fenomeen bestudeert. Het boek is gelardeerd met zowel causale verbanden van waaruit depressie te verklaren is, methoden van onderzoek, als met uitgeprobeerde therapeutische benaderingswijzen van depressie. Het boek relativeert eerder verworven inzichten door onder meer in te gaan op onderzoeksresultaten die hun voorliggende hypothesen weerspraken, en het stelt praktijken van de farmaceutische industrie aan de kaak. Zij plaatst het verschijnsel niet alleen in Nederlandse verbanden maar ook in mondiale. Tot mijn verbazing gaat zij ook in op ‘het nut van bidden’ als onderwerp van onderzoek. Dat is op zich interessant, zeker ook gezien het neoliberalistische van onze samenleving zoals de wetenschapper die onder de aandacht brengt. De vraag is namelijk te stellen of in gemeenschappen waarin voor patiënten gebeden wordt, een grotere cohesie bestaat tussen de leden van die gemeenschappen. Wanneer de uitkomsten van de onderzoeken zouden uitwijzen dat genezing vaker voorkomt in dergelijke gemeenschappen, staat ook ‘de maakbare individu’ vanuit de individu zelf op losse schroeven.

Het gebruik van de term organicisme impliceert een dwingendheid die juist weer haaks staat op de benadering van deze wetenschapper. Uit oriëntatie dit weekend is mij gebleken dat A. Taymans de sociaal ethicus G. Winter aanhaalt. Die laatgenoemde zegt over organicisme: ‘noch het respect tegenover een alles dominerende orde (organicisme), noch de historische exploratiedrang onder de wetenschappelijke en technische overheersing (mechanicisme) moeten verloren gaan. Hij stelt dat synthese tussen beide wereldbeelden, tussen het organicisme en het mechanicisme, tot een hogere orde zou kunnen leiden. In het boek van Trudy Dehue moet dan nog wel iets meer water over God’s akker gaan om zoiets dergelijks onder samenwerkende wetenschappers in de hand te werken. Wel schrijft Trudy Dehue: ‘Toetsing met RCT’s (Randomized Controlled Trial) en behandeling op basis van uitkomsten daarvan, dwingt de behandelaar zodanig dat er in feite geen psychodynamische therapie overblijft.’ Het valt me op dat zij heel veel schrijft over RCT’s. Daarmee lijkt zij te kiezen voor een meer elementaristische benadering met het doel te determineren. Dat is mijns inziens de grote lijn waar het gaat om de wetenschappelijke keuzes die Trudy Dehue maakt. Voor mijn gevoel kiest zij daarvoor met het oog op een zo eclectisch mogelijke benadering van het oplossen van de problemen die veroorzaakt worden door de ‘depressie-epidemie’.

Trudy Dehue geeft in haar boek weinig eigen waardeoordelen waar het gaat om de oplossing van de problematiek. Zij brengt vooral informatie bij elkaar en stelt kritische vragen naar aanleiding van die informatie.
Zij pleit ook voor meer ruimte voor wetenschappelijk onderzoek - het is mij niet duidelijk geworden hoe die grotere ruimte samenhangt met de zee aan ruimte die de farmaceutische industrie inmiddels neemt om de resultaten te kunnen initiëren die nodig zijn voor de productie van goed in de markt liggende medicijnen. Ze schrijft in het begin van haar boek dat het mogelijk is een patiënt met een pil op weg te helpen naar genezing - de patiënt is in staat door de pil zijn maatschappelijke omstandigheden te verbeteren. De verbeterde maatschappelijke omstandigheden hebben dan ook een genezende invloed. De functie van medicijnen als remedie wordt met het boek niet bekritiseerd. Wel de soms draconische bijwerkingen van medicijnen als Prozac. Op het gebied van onderzoek naar medicijnen gaat er veel fout. Dat geeft te denken, vooral over de controlerende autoriteiten.

Conclusie
Zoals Zomergasten mij te denken gaf, gaf dit boek mij nog veel meer te denken en bovenal nog veel meer informatie. Waar het gesprek in Zomergasten stokte, is dit boek een wervelend en boeiend verslag van de veelheid van informatie die door Trudy Dehue bijeen is gebracht. Die veelheid van informatie wordt nog eens benadrukt met 51 bladzijden noten met daarin veel verwijzing naar literatuur en andere bronnen.

Wel blijf ik met de vraag zitten of Trudy Dehue kiest voor ‘de mens’ of ‘de wetenschap’. Wanneer ‘de mens’ centraal zou staan, is het wellicht eenvoudiger om andere wetenschappers te inspireren bij te dragen aan een menswaardiger context waarin de individu kan werken aan zijn eigen maakbaarheid. Maar het is de individu die dat maar zelf moet uitmaken in de neoliberalistische samenleving, de individu van de patiënt maar ook de individu van de wetenschapper. De vraag is, mijns inziens, of dat voldoende een structuur biedt voor de uiteraard voortgaande discussie tussen wetenschappers. Die wetenschappelijke discussie zal ver boven mijn lekenpet uitgaan.

Wellicht heb ik mijzelf nu wel ontmaskerd als een mens met prestatiedwang die een gemakkelijke prooi kan worden voor door de farmaceutische industrie en de gezondheidszorg te bieden remedies. Ben ik een tobber, en heb ik aanleg om als een enorme Wat door het leven te gaan – tenminste dan volgens de labels die Trudy Dehue om zich heen heeft gezien. So be it!

Geertjan Benus
Utrecht, 17 augustus 2009

Weergaven: 167

Opmerking

Je moet lid zijn van Nederlands MediaNetwerk om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlands MediaNetwerk

Interviews

[Interview] Dolly van den Akker: Consumenten vinden purpose steeds belangrijker, merken moeten toegevoegde waarde bieden

Het zijn avontuurlijke jaren geweest voor MPG Group. CEO Dolly van den Akker vertelt over de afgelopen 14 maanden en kijkt vooruit naar 202

[Interview] Paul Römer | Talpa Network: Radio en televisie leven anno 2020 meer dan ooit

Net als andere media-exploitanten heeft Talpa Network een jaar achter de rug vol dynamiek. Een reorganisatie betekende dat een aantal mensen het bedrijf heeft moeten verlaten. De coronacrisis maakte het vak van programmamaker er niet makkelijker op, maar leidde ook tot ongekende innovatie

[Interview] Patrick van Hooy: 2021 is het jaar waarin we Value Zipper Digital op de kaart gaan zetten

Wow Patrick, twéé keer Value Zipper in de top 3 van het Adformatie Kerstrapport. Wat een weelde! Nummer 1 in online en nummer 1 in print... dat is nog eens het jaar afsluiten met een hoogtepunt!

[Interview] David Hanemaayer kijkt uit naar 100 jaar Tuschinski in 2021

Pathé Tuschinski is uitgeroepen tot mooiste klassieke filmtheater van Europa, het midden-Oosten en Afrika. 2020 was een bijzonder jaar voor het bijna 100-jarige bekendste Amsterdamse filmtheater. We spraken met David Hanemaayer, theatermanager Pathé Tuschinski Amsterdam

[Interview] Jeroen Koopman | NewBe: Vanaf dag één van de lockdown kozen we voor een creatief optimistische blik

In aanloop naar de bekendmaking van DeProducenten50 op 18 februari, publiceren wij een aantal interviews met producenten. Vandaag spreken we Jeroen Koopman, oprichter en eigenaar van NewBe

Nieuwsbrief


Nieuwsbrief


Meld je aan voor de nieuwsbrief! Iedere dinsdag het nieuwste media nieuws, de scherpste communicatie columns en de beste vacatures in jouw inbox

Naam:
Email addres:

 

Bestaande en nieuwe leden krijgen de nieuwsbrief automatisch toegestuurd (opt-out)


Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief

 

 

Stuur ons uw persberichten!

Het Nederlands MediaNetwerk ontvangt graag uw - voor media- en communicatie professionals relevante - persberichten! Stuur ze naar

info@nederlandsmedianieuws.nl

Afzenders van persberichten ontvangen automatisch het wekelijkse online magazine Nederlands MediaNieuws

Columns

Jeroen Verkroost: Reuters Trends, Substack-impact, het probleem van de Autoriteit Persoonsgegevens

Jeroen Verkroost speurt het internet af naar de interessantste artikelen over media, mediagebruik en trends in de branche

[Column] Bob Goulooze: Voorspellen

Aan het begin van deze eeuw moest ik een nieuwjaarskaart bedenken voor het bedrijf waar ik aan het communicatie roer stond. De kaart, een fraai vuurwerk in de kleur van het bedrijf, met daaroverheen een quote van de Britse filosoof Francis Bacon

[Column] Henri Lessing: Waarom we denken dat YouTube de nummer één zal worden op het gebied van muziekstreaming

YouTube is altijd een integraal onderdeel geweest van de muziekbusiness. Het platform tilt de concurrentiestrijd rond het streamen van muziek echter naar een hoger niveau en probeert een uniek muziekuniversum op te bouwen waar concurrenten als Spotify en Apple Music geen deel van kunnen uitmaken

[Column] Paola Cassone: Imagine

Veertig jaar geleden, op 8 december 1980, is John Lennon door een ex-fan vermoord. Zijn culturele bijdrage aan onze maatschappij is volgens mij enorm, maar ik ben een hardcore fan en daardoor ben ik bevooroordeeld

Jeroen Verkroost: Fair Play Pays, Search Trends, Engeland 51e staat van Amerika, holografie is hier

Jeroen Verkroost speurt het internet af naar de interessantste artikelen over media, mediagebruik en trends in de branche

Badge

Bezig met laden...

© 2021   Gemaakt door Bas Vlugt.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden