Nederlands MediaNetwerk

Excuses, je kunt ze maken, aanbieden, maar ook aangeboden krijgen. Je kunt ze willen ontvangen, terwijl ze je onthouden worden. Je kunt ze aanbieden terwijl men ze niet wil horen. Er zijn zelfs mensen die menen dat je excuses kunt aanbieden namens anderen, en dat zelfs door mensen die nog niet geboren waren toen de misstanden waar het om gaat, bestonden. De excuses kunnen in dat geval zelfs bestemd zijn voor de doden.

Van Dale zegt dat excuus "verontschuldiging" betekent. Wanneer ik kijk wat Van Dale schrijft bij de betekenis van verontschuldiging, dan lees ik dat het gaat om een uiting van spijt en dat men, net als met excuses ook verontschuldigingen aan kan bieden. Spijt, ook aldus Van Dale, houdt in dat men ergens berouw van heeft, dat men het besef heeft dat men iets niet had moeten doen. Zelf voeg ik daar aan toe dat spijt ook in kan houden dat men zich realiseert dat men iets juist wel had moeten doen en dat men dat heeft nagelaten.

Mede in het licht van deze betekenissen kijk ik naar de excuses welke mevrouw Ans van de Maat, in haar functie van bestuurslid bij Jeugdzorg Nederland, gemaakt heeft aan kinderen die te maken hadden gekregen met seksueel misbruik in instellingen en pleeggezinnen, en dat vanaf 1945. Zij deed dit in een reactie op het rapport “Omringd door zorg toch niet veilig” van de Commissie Samson, dat 8-10-2012 aan de pers en een deel van de respondenten van het onderzoek, gepresenteerd werd. Mevrouw Rieke Samson pleitte ervoor dat slachtoffers excuses zouden ontvangen van de overheid en de instellingen onder wiens verantwoordelijkheid de kinderen vielen in de periode waarin hen zoveel leed werd berokkend.

Verontschuldiging, daar zit het woord ontschuldiging in. “Wilt u mij verontschuldigen” zou dan begrepen kunnen worden als “Wilt u mij vrijspreken van schuld”. Maar hoe zit het dan met het aanbieden van verontschuldigingen? Wordt daarmee de ontvanger vrijgesproken van schuld, en neemt de aanbieder daarmee de eigen schuld op zich? En stel dat dat zo is, is de aanbieder van de verontschuldigingen daarmee ook verantwoordelijk te stellen voor wat de ontvanger aangedaan is? Die vraag hebben verschillende bewindslieden zich vast ook gesteld, want een excuus aan slachtoffers van seksueel misbruik die onder verantwoordelijkheid van de overheid in instellingen en pleeggezinnen geplaatst waren, komt niet over hun lippen. Minister Ivo Opstelten (Veiligheid) en Staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten (Volksgezondheid) komen niet verder dan het leed erkennen dat de slachtoffers is aangedaan.

Dat het leed uiteindelijk erkend wordt, is al een heel ding, immers tot nu toe heeft “men” niet geweten dat dit leed er was en zeker niet in die mate. Naar mijn idee had “men” het wel eerder kunnen weten, wanneer “men” eerder onderzoek had gedaan naar de materie. Signalen waren er zeker wel. Een groot deel van de instellingen voor jeugdhulpverlening lijkt echter liever de kop in het zand te steken.

Met het oog op de houding van Opstelten met betrekking tot de zaak Demmink vraag ik me overigens af of het Rapport Samson wel aan de juiste persoon is overhandigd. Een minister die zegt dat er geen enkel bewijs is, terwijl er getuigenverklaringen zijn, doet naar mijn idee niet onder voor een bepaalde directeur van het voormalige “Kinderzorg” die zei dat er niets aan de hand was omdat de verklaringen van een aantal jongeren niet serieus te nemen was. Jongeren die volgens die directeur nu eenmaal vanwege de problematiek in de thuissituatie geen goede inschatting konden maken van bepaalde gedragingen van de volwassenen die in plaats van de ouders voor hen zorgden. 

Ans van de Maat leek duidelijk aangedaan toen zij haar excuses maakte. Haar excuses maakte ze aan alle kinderen die slachtoffer geworden waren van seksueel misbruik terwijl ze onder de verantwoordelijkheid van Jeugdzorg vielen. Ze voegde er niet aan toe “En aan iedereen die als kind slachtoffer is geworden  van ...” Het is een subtiel verschil, maar toch merkbaar. De kinderen van toen zijn nu immers volwassen.

Heel bijzonder vind ik het dat Van de Maat haar excuses ook maakte namens al haar collega’s en namens iedereen die werkzaam is binnen die instellingen. Het is mooi dat zij haar excuses aanbiedt aan de kinderen welke onder haar verantwoordelijkheid vielen/vallen, maar dat zij dat ook doet mede namens hen die wellicht zelf schuldig waren aan het misbruik stuit mij onnoemlijk tegen de borst. Immers, de daders kunnen tussen die jeugdwerkers zitten.

Het is naar mijn overtuiging niet mogelijk om namens anderen te spreken wanneer je excuses maakt. Zeker niet wanneer het om zo een grote groep mensen gaat, en al helemaal niet wanneer die mensen namens wie men ook spreekt, niet bij name genoemd worden.

Zoals Ans van de Maat het zei, kan dus gesteld worden dat daders excuus hebben gemaakt aan slachtoffers. En dat kan natuurlijk niet. Een dader kan niet bij verstek verontschuldigingen aanbieden. Dat is net zo onmogelijk als een dode dader die excuses aanbiedt.

Bij het maken van excuses hoort naar mijn idee ook de intentie het “goed te willen maken”. De benadeelde partij zou genoegdoening  ofwel een schadeloosstelling moeten ontvangen. Wanneer het mij spijt wanneer ik iets kapot heb gemaakt dat van een ander is, dan zal ik er alles aan doen om de ander schadeloos te stellen. Ik zal dat wat kapot gemaakt is (laten) repareren of ik zorg voor een nieuw exemplaar. Het wordt een stuk lastiger wanneer het om iets gaat dat uniek is en nog veel moeilijker kan het worden wanneer iemand verdriet heeft om iets dat ik heb gedaan of heb nagelaten. Dat verdriet kan ik niet wegnemen, maar ik kan wel alles in het werk stellen om te voorkomen dat ik nogmaals fout doe wat ik fout deed. En ik kan hopen dat de ander mij uiteindelijk kan vergeven.

 Hoe anders is het wanneer de fout van de ander seksueel misbruik van een kind inhoudt. Kind ben je maar één keer. Wanneer dat eenmaal is afgenomen, valt dat niet meer te herstellen. Op geen enkele manier. De excuses van Van de Maat zijn dan niet meer dan een een veel te kleine pleister op een diepe wond. De toevoeging dat zij namens al haar collega’s en namens iedereen die in die instellingen werkzaam is sprak, kan voor menigeen gevoeld hebben als het openhalen van die wond, omdat niet zelden de dader onder die werkers te vinden is/was.

 Bewindslieden dienen verder te gaan dan het erkennen van leed dat kinderen vanaf 1945 is aangedaan.  De overheid dient zich niet alleen te beraden over te nemen stappen om seksueel misbruik van kinderen die uit huis geplaatst zijn, in de toekomst te voorkomen. De overheid zal tevens consequenties moeten trekken uit het gegeven dat veel kinderen die onder hun verantwoordelijkheid uit huis geplaatst werden, zoveel leed is aangedaan. Kinderen die, eenmaal volwassen, schade zijn blijven ondervinden van de zorg waarmee ze omringd werden. Zorg waarbij ze zo onveilig waren. 

 

©  Ineke Wolf 

 

*Volgens Van Dale: verontschuldiging: zijn excuus, excuses maken, aanbieden

Weergaven: 426

Opmerking

Je moet lid zijn van Nederlands MediaNetwerk om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlands MediaNetwerk

Interviews

[Interview] Michel van der Voort (Screenforce) over de halfjaarcijfers 2022

Screenforce heeft de halfjaarcijfers 2022 voor de tv-sector gepresenteerd. We spreken hierover met Michel van der Voort, directeur van Screenforce

[Interview] Patrick van Hooy en Marc Nelisse over Value Zipper Sponsoring

Value Zipper is nu ook begonnen met sponsoring. We spreken Patrick van Hooy, oprichter van het bedrijf, en Marc Nelisse, die benoemd is tot Business Development Manager, over deze nieuwe tak

[Interview] Martijn Verhoef (Rijtesten.nl): Bezoekers nemen de tijd om een autotest te lezen, wat interessant is voor adverteerders

Nederlands MediaNetwerk publiceert een serie interviews over special interest websites. Vandaag spreken wij Martijn Verhoef van Rijtesten.nl, de site die de rijervaring van nieuwe modellen auto’s deelt met bezoekers

[Interview] Sven Sauvé (RTL Nederland): Meer lokale content dan ooit voor Videoland en lineair (deel 2)

Sven Sauvé werkt sinds 2007 voor RTL Nederland en is sinds juli 2017 CEO van RTL Nederland. We spreken hem over de ontwikkelingen en prestaties bij RTL Nederland, talkshow, de aangekondigde overname/fusie van Talpa Network, Videoland, de reclamemarkt en meer

[Interview] Sven Sauvé (RTL Nederland): Overname Talpa Network betekent meer journalistiek (deel 1)

Sven Sauvé werkt sinds 2007 voor RTL Nederland en is sinds juli 2017 CEO van RTL Nederland. We spreken hem over de ontwikkelingen en prestaties bij RTL Nederland, talkshow, de aangekondigde overname/fusie van Talpa Network, Videoland, de reclamemarkt en meer

Nieuwsbrief


Nieuwsbrief


Meld je aan voor de nieuwsbrief! Iedere dinsdag het nieuwste media nieuws, de scherpste communicatie columns en de beste vacatures in jouw inbox

Naam:
Email addres:

 

Bestaande en nieuwe leden krijgen de nieuwsbrief automatisch toegestuurd (opt-out)


Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief

 

 

Stuur ons uw persberichten!

Het Nederlands MediaNetwerk ontvangt graag uw - voor media- en communicatie professionals relevante - persberichten! Stuur ze naar

info@nederlandsmedianieuws.nl

Afzenders van persberichten ontvangen automatisch het wekelijkse online magazine Nederlands MediaNieuws

Columns

[Column] David de Jong: Is einde van RTL XL een einde van gratis RTL-programma’s en een boost voor Videoland?

Begin 2023 stopt RTL XL. Niet iedereen kent deze online dienst, maar het is als het ware de gratis uitzending gemist-dienst van RTL Nederland. De programma’s van RTL4, RTL5, RTL7, RTL8 en RTL Z zijn daar een week lang terug te zien. De vraag is of dat het einde van gratis RTL-content en een boost voor Videoland is

[Column] Paola Cassone: De inflatie stijgt, wat nu?

Het kan niemand ontgaan zijn dat het woord van het jaar inflatie is. Prijzen stijgen en inflatierecords worden voortdurend verbroken. De overheid wordt gedwongen om uitzonderlijke maatregelen te nemen tegen de dalende koopkracht

[Column] Erwin Fisser: De omgekeerde vlag

In de gezellige volkse wijk waar ik doorheen fietste, hing een vlag aan een pui. In eerste instantie dacht ik nog dat er wat te vieren was, maar het betrof een protestvlag. Onze nationale driekleur, maar dan ondersteboven

[Column] David  de Jong: Commissariaat voor de Media ondergraaft de EU A/V industrie; Disney en Discovery lachen erom

Het Commissariaat voor de Media heeft een dikke middelvinger afgegeven in de richting van de Europese audiovisuele industrie door Disney+ en Discovery+ ontheffingen te geven op de regel om 30 procent aan Europese producties te moeten aanbieden. Dit terwijl Europese quota's voor on demand waren ingesteld

[Column] David de Jong over radio: De bom viel, maar niemand durft te praten. Hoe verder?

Op 20 juli 2022 liet de Rotterdamse rechtbank een bom vallen in de radiosector. Met de uitspraak is de bestaanszekerheid van alle negen commerciële radiostations die landelijk op FM (en DAB+) uitzenden, in het geding gekomen. Niemand durft echter op dit moment te spreken over de ontstane situatie

Badge

Bezig met laden...

© 2022   Gemaakt door Bas Vlugt.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden