Nederlands MediaNetwerk

Een businessmodel voor een ander marktgericht openbaar bestuur

Sinds 2009 publiceer ik columns over onder meer het openbaar bestuur in Nederland. Ik houd mij bovendien bezig met actuele onderwerpen in maatschappelijke discussies. Ik doe daarbij ervaring op met de verschillen tussen de culturen op Ambtenaar 2.0 en het Nederlands Medianetwerk. 

Ik deed mee aan een wedstrijd die was uitgeschreven door de business University Nyenrode http://www.nyenrode.nl/Pages/Default.aspx Na ruim twee jaar ervaring in minimaal twee sociale 2.0 netwerken, voelt het aan als een apotheose nu zeven hoogleraren en een docent van Nyenrode een column van mij tot de beste tien rekenen. Deze hooggeleerde professionals zijn verbonden aan de opleiding tot executive MBA in Public & Private. 

De toekenning van de aanmoedigingsprijs van Nyenrode beschouw ik als een van de hoogtepunten in mijn activiteiten als publicist over onderwerpen die betrekking hebben op het openbaar bestuur.

Eerder deze week plaatste ik mijn column op Ambtenaar 2.0. Zie hier de integrale tekst:

Met dit artikel ga ik in op de uitdaging van Nyenrode (http://bit.ly/jT2axR) een column te schrijven over het dichten van de kloof tussen de publieke en private culturen in Nederland. Ik werk in opdracht van de overheid als zzp-er en ik doe zo meervoudige ervaring op, op het snijvlak van publiek en privaat. Daarbij zij gezegd dat ik mijn private poot stijf houd als professional onder ambtenaren. Dat levert interessante informatie op, zeker als het gaat om de kloof tussen privaat en publiek. Zie ook mijn eerdere publicaties: http://bit.ly/gbnk3c en http://bit.ly/iUYmSK 

Het onderwerp van de prijsvraag is te breed en te algemeen geformuleerd voor een column. Daarom zal ik de vraagstelling afbakenen. Tot op het hoogste niveau is Nederland verdeeld over de positie die de overheid in de Nederlandse samenleving zou moeten hebben. Hoogleraren denken hierover doorgaans genuanceerd. Sommigen onder hen voeden Britse hoogleraren als R.A.W. Rhodes, The new government, governing without a government) - http://law.hku.hk/gl/rhodes.pdf , anderen zullen geïnspireerd zijn door de eerste negatieve bevindingen in onze samenleving met een overheid die het marktdenken is gaan volgen (Alex Brenninkmeijer, De overheid als bedrijf - http://bit.ly/ilHxn7 en de vicepresident van de Raad van State, Herman Tjeenk Willink (De overheid is geen bedrijf - http://bit.ly/l8V9LY).

De afbakening van de vraagstelling

Het dichten van de kloof tussen private en publieke culturen veronderstelt dat die kloof en dat die culturen er zijn. Laat ik er dan van uitgaan dat een voorbeeld van een private cultuur die van de ABN AMRO was voordat de overheid de bank ‘overnam’. Dan zou de cultuur nu een publieke zijn? Dat is niet het geval. Dus aan de financiering ligt het niet. Mijn stelling is dat de bedrijfscultuur in de hand gewerkt wordt door een combinatie van de functies van de organisatie en de wijze waarop die functies in de organisatie mogelijk gemaakt worden. Dan las ik vandaag een heel interessant bericht over de lokale overheid:  wethouders willen betere scholing  http://bit.ly/mT7YZs  In de private sector is het ondenkbaar dat leidinggevenden dit gaan roepen. Die zorgen ervoor dat ze voldoende scholing hebben. Dat is een kwestie van overleven. Het is óók de vraag of leidinggevende ambtenaren bij de overheid zo happig zijn op een professioneel dagelijks bestuur – en dat ondanks de verhouding tussen bestuur en ambtelijk apparaat zoals in de grondwet vastgelegd (art. 125 lid 1 en 2). Daar begint een enorme kloof te gapen tussen privaat en publiek.

De functieverschillen tussen bank en overheid zijn duidelijk: de bank beheert geld van individuen en bedrijven, en bie­dt de consument allerlei producten aan voor eigen gebruik. De overheid maakt onder meer wetten, levert service en gaat over de samenleving: hoe burgers zich verhouden tot elkaar en tot het openbare domein.

De verschillen tussen hoe de organisaties het werk mogelijk maken, vallen steeds meer weg met de verdere opkomst van de computer. Het grootste verschil is dat de overheid over het openbare domein gaat en over de (lokale) wetgeving. Ook daarin hebben individuen belangen. Een ander verschil is hoe duidelijk het voor medewerkers is wanneer ze goede prestaties leveren. Het is nog maar de vraag of de ambtenaar dat altijd kan weten. En: een overheidsinstelling concurreert niet met een andere instelling van de overheid en maakt geen winst. Banken onderling concurreren wel en maken wel winst.

De verschillen zijn nog niet uitgeput: de Raad van Bestuur van een bank is gewoon de baas. Bij instellingen van de overheid is dat schimmiger: bij gemeenten bijvoorbeeld, staat de gemeenteraad aan het hoofd van de organisatie, maar mag die raad zich niet bemoeien met de bedrijfsvoering door ambtenaren. En van belang in dit kader: de overheidsorgani­satie draait op het geld van alle burgers gezamenlijk of ze nu links of rechts gestemd hebben. De bank draait op het geld van aandeelhouders en de klanten van de bank. Hun belang bij een goed draaiende organisatie voelen ze direct in hun portemonnee. Het belang van de burger in een goed draaiende overheidsinstelling is tot nu toe veel minder voelbaar.

Zowel bij de bank als bij de overheid, werken mensen die voortkomen uit op onze westerse samenleving georiënteerde opleidingen. Voor een opleiding als manager bij een bank bestaan diverse opleidingsinstituten, maar andere dan die voor de manager bij de overheid. Zo raken de studenten alvast gewend aan de bedrijfscultuur waarvoor ze opgeleid worden. Onderwijsinstel­lingen voor bestuurskundigen leiden dergelijke functionarissen op voor de overheid. Een afzonderlijke wereld, de bestuursacademie.

De veranderingen die gaandeweg in de hand te werken zijn

Wanneer we uitgaan van de BV Nederland en we zien Nederland als een bedrijf te midden van andere ‘bedrijven’ in de wereld, ontstaat het perspectief dat nodig is om te zien hoe de kloof tussen de culturen is te dichten. Dan moet iedereen bedrijfsmatig gaan denken. Daarmee is op zich niets mis. Dat moet elk gezin overal in de wereld. Maar dan komt wel de vraag om de hoek kijken welk economisch model we volgen: die van John Keynes? Hij zag valkuilen in het kapitalisme en zag het belang in van de sturende overheid. Of volgen we Adam Smith van het economisch liberalisme? Of het model van R.A.W Rhodes en laten we de overheid vertegenwoordigen door burgers die participeren in organen met overheids(deel)taken als gebruikers en bestuurders.

De schotten weg tussen de overheid en de samenleving

Volgen we Rhodes, krijgen we dunbevolkte overheidsinstellingen. De ambtenaren moeten dan nog wel dezelfde prestaties leveren. Maar die leveren ze met behulp van tijdelijk en ad hoc samengestelde bestuurlijke organen met daarin burgerparticipanten met een opdracht. Die burgers zijn wél deskundig op het gebied waarin ze gezien de taak van het orgaan deskundig moeten zijn. De ambtenaren en politici die ook in die organen zitting hebben, houden zicht vanuit het perspectief van het algemeen belang. Want tot nu toe is de kennelijke macht van het grootkapitaal net zo funest gebleken voor het in stand houden van een dynamische samenleving als de logge bestuursorganen van de overheid zoals we die al zo lang kennen.

Weergaven: 206

Opmerking

Je moet lid zijn van Nederlands MediaNetwerk om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlands MediaNetwerk

Interviews

[Interview] Joris Hoffman (+Drie) over de Media Rally 2019

Op vrijdag 28 juni wordt de tweede editie van de Media Rally verreden. Joris Hoffman, mede-oprichter van en Head of Design bij +Drie, rijdt mee. Wij bellen hem

[Interview] Jantien van Tol (Talpa Radio): Luisteraars kunnen straks hun eigen radiodag samenstellen

Als talentcoach van Talpa Radio is Jantien van Tol verantwoordelijk voor de radio-opleiding van Radio 538, Radio 10, Sky Radio en Radio Veronica en de jaarlijkse talentendag. Dit jaar zullen de radioprofessionals van Talpa Network op 29 juni weer op zoek gaan naar jong talent

[Forum] NPO deels reclamevrij. Goed idee?

Met regelmaat leggen wij een aantal bepalende spelers in de markt een vraagvoor

[Interview] Perre van den Brink: De wereld verdrinkt in content

Perre van den Brink is Managing Director van VIRTUE in West-Europa. Hij wil dat zijn mensen net zo nieuwsgierig zijn als journalisten en op zoek gaan naar het unieke verhaal. "Als je de aandacht van consumenten wilt, zul je die moeten verdienen"

[Interview] René Huiberts (Value Zipper): Het umfeld van een redactie is heilig

Sinds maart 2019 versterkt René Huiberts het team van Value Zipper waar hij voor verschillende klanten branded content opzet binnen het portfolio van Value Zipper. Een mooie gelegenheid om hem te vragen naar zijn plannen en zijn visie op branded content

Nieuwsbrief


Nieuwsbrief


Meld je aan voor de nieuwsbrief! Iedere dinsdag het nieuwste media nieuws, de scherpste communicatie columns en de beste vacatures in jouw inbox

Naam:
Email addres:

 

Bestaande en nieuwe leden krijgen de nieuwsbrief automatisch toegestuurd (opt-out)


Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief

 

 

Stuur ons uw persberichten!

Het Nederlands MediaNetwerk ontvangt graag uw - voor media- en communicatie professionals relevante - persberichten! Stuur ze naar

info@nederlandsmedianieuws.nl

Afzenders van persberichten ontvangen automatisch het wekelijkse online magazine Nederlands MediaNieuws

Columns

[Column] Maartje Blijleven: Samen is leuker dan alleen

Is het niet grappig, dat de meest simpele dingen in de wereld, ook opeens het allermoeilijkst blijken te zijn? Van nature sluiten we ons met gemak aan bij een groep met gelijkgestemden. Dat hebben we altijd al gedaan. Bijvoorbeeld in de steentijd, toen de mannen samen gingen jagen

[Column] David de Jong: Politiek durft niet te kiezen inzake NPO

Zal ChristenUnie-minister Arie Slob de geschiedenis ingaan als de minister die het derde net regionaliseerde en reclame bij de NPO inperkt? Het uitgelekte voornemen leidt alleen al tot de nodige reuring

[Colomn] Niels Bruinsma: NPO levert bonnetje van 40 miljoen in bij de Nederlandse staat

Deze week lekte het nieuws uit dat de publieke omroep vanaf een niet nader genoemd moment tot 20:00 uur reclamevrij gaat worden. Een volgens ons opmerkelijke stap, die moeilijk te verdedigen is los van politiek gewin en de publieke opinie

[MediaWeek] Bas Vlugt: Alexander, Shula, René, Wilfred & Hélène

Van het meest opvallende medianieuws was toch wel het meest opvallend het uitgelekte beleidsvoornemen van de regering om het NPO tot aan 20:00 uur reclamevrij te maken

[Column] Boudewijn van Ewijk: De stille evolutie van programmatic

Wie had ooit gedacht dat de van origine grootste concurrenten als de Persgroep, Sanoma en TMG met elkaar zouden samenwerken? Dat zij hun krachten nu bundelen om samen profielen op basis van first party data aan adverteerders te leveren? Ik vind het een slimme move

Badge

Bezig met laden...

© 2019   Gemaakt door Bas Vlugt.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden