Nederlands MediaNetwerk

De relatie tussen een daad van een enkeling en de politiek

Momenteel woedt een discussie over de relatie die de dader van het bloedbad in Oslo legt met een politieke beweging in Nederland. Politiek filosoof Frank Ankersmit wil die discussie niet aangaan. Hij zegt in het AD van 28 juli: ‘Richt liever de discussie op de wapencontroles.’ Eerder verdedigde hij de stelling dat de vervolging van de ‘leider’ van een politieke beweging op juridische basis niet liberaal is. De vraag in dat licht is dan in hoeverre elke beheersing door of namens de staat niet-liberaal te noemen is. Is hier een politiek filosoof in zijn eigen fuik gevangen? Of wordt de samenleving nu vanuit intellectuele hoek bewust bestookt met drogredeneringen?

De huidige trend in de politiek
Politiek en massacommunicatie zijn aan elkaar verwant. Politiek kan niet zonder de mogelijkheden om met de massa te communiceren. Daarvoor zijn dan de nodige media (bijvoorbeeld krant, radio, televisie, internet) beschikbaar. Het gaat daarbij strikt genomen niet om communicatie in de meest brede definitie daarvan. Er is sprake van een zender (de politieke partij) en de ontvanger (de massa op wie de boodschap gericht is). Communicatie volgens de meest brede definitie zou inhouden dat een directe terugkoppeling naar de zender plaatsvindt in de vorm van response van de ontvanger op de boodschap.
Steeds vaker vinden politieke discussies plaats over onderwerpen die niet geschikt zijn voor massacommunicatie. Die onderwerpen hebben te maken met een gewenste aanpassing van het gedrag aan de Nederlandse cultuur. Dat houdt dus een gewenste gedragsverandering in. Daarbij valt op dat de boodschap vaak alleen te maken heeft met het niet gewenste gedrag.
Ik weet uit mijn opleiding voor public relations dat massacommunicatie niet geschikt is om gedrag te veranderen. Dan valt dáárvan af te leiden dat de politiek momenteel onderwerpen aan de orde stelt die niet thuishoren in de politiek.
Nu in Oslo dit vreselijke drama plaatsvond, krijgt de politieke zender pijnlijk voor zijn kiezen dat de overheid hem een podium biedt dat enkel en alleen voor politieke doeleinden geschikt is, en niet voor gedragsverandering. De dader zegt te zijn geïnspireerd door een politieke beweging in Nederland. De politiek filosoof Ankersmit zegt dat dat onzinnig is. Ankersmit pleit ervoor in de publieke discussie de moordpartij in Oslo niet te koppelen aan de recentelijk veel besproken politieke beweging. Hij pleit ervoor de publieke discussie te richten op wapencontroles. En daarin heeft hij gelijk: de overheid heeft dergelijke controles in zijn takenpakket, niet de al of niet door politieke bewegingen gewenste gedragsverandering. Die gedragsverandering zit niet in het takenpakket van de overheid. Dat blijkt ook want geld voor inburgeringcursussen is steeds minder voor handen. Gedragsverandering is in onze westerse cultuur vooral een zaak van het individu. Het individu dat ervoor kiest zijn gedrag aan te passen aan de cultuur in de samenleving. Het individu dat daarmee aantoont die aanpassing graag te willen, graag bereid te zijn daarvoor geld uit te geven.

Ankersmit wijst van de hand dat de politiek een voedingsbodem legt voor individuele acties. Hij verklaart de man in Oslo voor gek. Deze wetenschapper is alleen geen gedragswetenschapper. Wanneer in het strafproces vastgesteld wordt door gedragsdeskundigen dat Anders Breivik gek is, heeft dat consequenties voor de straf die hij zal krijgen. Het is dus nogal wat om als wetenschapper (dr. in de geschiedenis en filosofie) in dit stadium te roepen dat deze man gek is. Gek dan in de wetenschappelijke betekenis van gek. Dus gek in termen van bijvoorbeeld schizofreen, psychotisch, paranoïde. Dat moet volgens mij eerst nog onderzocht worden door gedragswetenschappers.

Ankersmit praat in het verband van het onderwerp van dit artikel over ‘De politiek vergiftigen met verbanden die er niet zijn’. Het is juist dat de politiek geen nauwkeurig sturende macht heeft over het gedrag van enkelingen. Dat de politiek geen gebruik maakt van kanalen waarmee het gedrag van enkelingen goed te beïnvloeden is. Maar denk eens aan je navigator. Op die van mij staat bij het opstarten van de software dat de regels van de verkeerswet voorgaan. Op de eerste exemplaren stond dat niet. Dat was een kwestie van ervaringsleren door de fabrikant. De navigator beïnvloedt chauffeurs in hun gedrag. Dat komt vooral door de toon in combinatie met de concrete aanwijzing. ‘Nu naar rechts! ‘Denk aan uw snelheid!’ Reclamefilmpjes laten koddige situaties zien: hoe iemand bij de opdracht links af te gaan in de sloot rijdt of in de bosjes omdat de navigator van slag was. Of hoe iemand door rood licht rijdt omdat op dat moment de navigator zegt dat hij rechtdoor moest rijden.

De conclusie
In de politiek wordt momenteel gesproken over concreet gedrag van mensen. En vaak in afwijzende zin en prominent in het nieuws. Dan gaat het de politici om gedrag dat niet aansluit bij onze cultuur. De televisie en de radio staan dan misschien net iets verder weg van de ontvanger dan de navigator in de auto. En de momenten waarop de uitspraken gedaan worden, hebben ook niet direct betrekking op de actualiteit in de huiskamers. Wel is aangetoond dat een persoon die wij niet persoonlijk kennen, invloed kan hebben op ons (rij)gedrag. Zo hebben popidolen invloed op het gedrag van tieners. Mijn stelling is dat bewúste pogingen tot beïnvloeding van gedrag langs kanalen die bestemd zijn voor massacommunicatie onverstandig is: de terugkoppeling per ontvanger ontbreekt omdat het directe persoonlijke contact er niet is. Het is dus niet mogelijk voor de zender om te weten wat er gebeurt met de boodschap. De ontvanger voelt zich wel sterk aangesproken met de boodschap. Hij herkent de taal maar al te goed. Daarin is de zender getraind.

Of moeten we straks voorafgaande aan een uitzending van een politieke discussie deze waarschuwing laten zien: Pas op, het burgerlijk wetboek en de grondwet gaan voor. Het is mogelijk dat u als gewone burger strafbaar bent wanneer u de uitspraken van de politicus over bepaalde groepen in onze samenleving vertaalt naar uw handelen in uw fysieke omgeving, al of niet met een door u zelf bedacht eigen scenario!...

Weergaven: 141

Opmerking

Je moet lid zijn van Nederlands MediaNetwerk om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlands MediaNetwerk

Interviews

[Interview] Joris Hoffman (+Drie) over de Media Rally 2019

Op vrijdag 28 juni wordt de tweede editie van de Media Rally verreden. Joris Hoffman, mede-oprichter van en Head of Design bij +Drie, rijdt mee. Wij bellen hem

[Interview] Jantien van Tol (Talpa Radio): Luisteraars kunnen straks hun eigen radiodag samenstellen

Als talentcoach van Talpa Radio is Jantien van Tol verantwoordelijk voor de radio-opleiding van Radio 538, Radio 10, Sky Radio en Radio Veronica en de jaarlijkse talentendag. Dit jaar zullen de radioprofessionals van Talpa Network op 29 juni weer op zoek gaan naar jong talent

[Forum] NPO deels reclamevrij. Goed idee?

Met regelmaat leggen wij een aantal bepalende spelers in de markt een vraagvoor

[Interview] Perre van den Brink: De wereld verdrinkt in content

Perre van den Brink is Managing Director van VIRTUE in West-Europa. Hij wil dat zijn mensen net zo nieuwsgierig zijn als journalisten en op zoek gaan naar het unieke verhaal. "Als je de aandacht van consumenten wilt, zul je die moeten verdienen"

[Interview] René Huiberts (Value Zipper): Het umfeld van een redactie is heilig

Sinds maart 2019 versterkt René Huiberts het team van Value Zipper waar hij voor verschillende klanten branded content opzet binnen het portfolio van Value Zipper. Een mooie gelegenheid om hem te vragen naar zijn plannen en zijn visie op branded content

Nieuwsbrief


Nieuwsbrief


Meld je aan voor de nieuwsbrief! Iedere dinsdag het nieuwste media nieuws, de scherpste communicatie columns en de beste vacatures in jouw inbox

Naam:
Email addres:

 

Bestaande en nieuwe leden krijgen de nieuwsbrief automatisch toegestuurd (opt-out)


Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief

 

 

Stuur ons uw persberichten!

Het Nederlands MediaNetwerk ontvangt graag uw - voor media- en communicatie professionals relevante - persberichten! Stuur ze naar

info@nederlandsmedianieuws.nl

Afzenders van persberichten ontvangen automatisch het wekelijkse online magazine Nederlands MediaNieuws

Columns

[Column] Maartje Blijleven: Samen is leuker dan alleen

Is het niet grappig, dat de meest simpele dingen in de wereld, ook opeens het allermoeilijkst blijken te zijn? Van nature sluiten we ons met gemak aan bij een groep met gelijkgestemden. Dat hebben we altijd al gedaan. Bijvoorbeeld in de steentijd, toen de mannen samen gingen jagen

[Column] David de Jong: Politiek durft niet te kiezen inzake NPO

Zal ChristenUnie-minister Arie Slob de geschiedenis ingaan als de minister die het derde net regionaliseerde en reclame bij de NPO inperkt? Het uitgelekte voornemen leidt alleen al tot de nodige reuring

[Colomn] Niels Bruinsma: NPO levert bonnetje van 40 miljoen in bij de Nederlandse staat

Deze week lekte het nieuws uit dat de publieke omroep vanaf een niet nader genoemd moment tot 20:00 uur reclamevrij gaat worden. Een volgens ons opmerkelijke stap, die moeilijk te verdedigen is los van politiek gewin en de publieke opinie

[MediaWeek] Bas Vlugt: Alexander, Shula, René, Wilfred & Hélène

Van het meest opvallende medianieuws was toch wel het meest opvallend het uitgelekte beleidsvoornemen van de regering om het NPO tot aan 20:00 uur reclamevrij te maken

[Column] Boudewijn van Ewijk: De stille evolutie van programmatic

Wie had ooit gedacht dat de van origine grootste concurrenten als de Persgroep, Sanoma en TMG met elkaar zouden samenwerken? Dat zij hun krachten nu bundelen om samen profielen op basis van first party data aan adverteerders te leveren? Ik vind het een slimme move

Badge

Bezig met laden...

© 2019   Gemaakt door Bas Vlugt.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden