Nederlands MediaNetwerk

Jeroen Pauw en beledigen, een maatschappelijk aftasten van wat van deze tijd is

http://www.npo.nl/pauw/06-05-2015/VARA_101372762  (van 2,5 min tot ongeveer 22 min) 

Sinds 6 mei 2015 lijkt belediging zijn plek weer te heroveren in het spraakgebruik in Nederland. Het fenomeen was even niet actueel, maar het is weer terug. Sinds rond 800/900 na Chr. de Noormannen met hun knuppels in ons gebied kwamen huishouden, ontwikkelde zich eeuwenlang een zekere cultuur in de Lage Landen. We raakten in de loop van de tijd de Noormannen kwijt en kregen andere heersers en overheersers. Wij ontwikkelden een zekere beschaving. Misschien wel omdat de Noormannen de huizen afbrandden en de vrouwen verkrachtten en de bevolking vond dat ze daarmee toch beslist te ver waren gegaan, dat hieraan grenzen gesteld moesten worden. Wij rekenen ons nu tot de Westerse beschaving. Zo kunnen we in onze moderne tijd welbespraakt over dit onderwerp uitweiden in aanwezigheid van plegers, beschouwers, verdedigers en publiek.

Zou een dappere Saks het hebben geroepen in 850 na Christus “Neuk die Noorman!”? En zou die Noorman dan bleek zijn weggetrokken, met zijn knuppel wat ongemakkelijk achter z’n rug? Jeroen Pauw is 1165 jaar na de Noormannen dapper genoeg om de grenzen te verkennen van wat volgens de wet op dit gebied in 2015 toelaatbaar is. Is die term in de Engelse taal gebezigd tegen de koning,  geoorloofd en moet beledigen eigenlijk nog wel in het wetboek staan? “Het is toch eigenlijk niet meer van deze tijd” dat op beledigen sancties staan in wetten. Niet van deze tijd iemand te vervolgen, omdat hij je beledigd heeft.

Een dergelijke uitroep zou de koning worst zijn, veronderstelde Jeroen Pauw anders gezegd in zijn eigen woorden. Volgens een toeschouwer in het programma mocht “Fuck You” zelfs hard. Het onderwerp was ruim 20 minuten zendtijd waard. Ik geef toe, de bespreking had komische details.

Geheel in lijn met de meest recente ontwikkelingen in onze westerse beschaving werd de kwestie uitgekleed tot op een vergelijk tussen de kosten die ermee gemoeid zijn, mocht een pleger een rechtszaak verliezen. Een belediging van de koning kost 20 keer meer dan wanneer de belediging een willekeurige burger treft. Met de vraag of beledigen als grond voor vervolging nog wel van deze tijd is, kwam bij mij de vraag op of als de koning het goed vindt en de wet wordt afgeschaft, burgers dan onderling en ongeremd flink tekeer kunnen gaan. Is op 6 mei 2015 een begin gemaakt aan een hardvochtige tijd van ongeremd beledigen? Krijgen we de prijs “meest doeltreffende belediging van het jaar” en gaat Jeroen Pauw die uitloven? Waar zit het eind aan deze nieuwe wending in onze beschaving?

De kwestie werd diepgaand onderzocht in het programma. Fuck You leek mij bij aanvang van de uitzending een aanzet tot actie. De pleger noemde het zijn mening. In het http://nl.bab.la/woordenboek/engels-nederlands/fuck-you staat als eerste vertaling “rot op”. De uitdrukking schijnt meerdere betekenissen te hebben. Maar “oprotten” is in de gebiedende zin gezegd, een oproep tot verdwijnen. Sinds Harry Potter hebben we in de Angelsaksische cultuur daarvoor een verdwijnmantel, an invisibility cloak. Toch klinkt in de Engelse taal “Ik werp u de verdwijnmantel toe” heel anders dan Fuck You. “I can’t see what you mean” zou dan een ingewikkelde en nader te duiden reactie zijn van het subject.

In één maand (april) vond ik 22 rechterlijke uitspraken op de zoekterm “belediging”. Daarbij zitten ook zaken die de onderlinge relatie tussen burgers aangaan. Kennelijk is het motief om de ander voor de rechter ter verantwoording te roepen nog niet volledig uit onze samenleving weg. Een van de zaken betreft het gerechtshof in Den Bosch in een zaak van het OM tegen een verdachte:  vrijspraak van belediging van een politieambtenaar. Tijdens een verhoor bij de raadsheer-commissaris had de verdachte, een advocaat, in een verzuchting en zacht “sukkel” gezegd. Maar in Amsterdam vindt in april nog een zaak plaats waarbij van belediging sprake zou zijn van huurders onderling. In die zaak is uitspraak gedaan op grond van overlast en intimidatie.

Conclusie
Juridisch gezien had het praatprogramma van Jeroen Pauw een omissie. Als het gaat om beledigen (onder meer van de Koning) gaat het om opzettelijkheid. In dat opzicht doet de context ertoe. Iemand die opzettelijk en weloverwogen de gewraakte uitspraken doet, is schuldig volgens de wet. Dit onomstotelijk aantonen en bewijzen is dan een andere kwestie.

Is belediging als grond voor vervolging uit de tijd? Misschien. Het aantal succesvolle vervolgingen neemt af. Kijk maar. Maar wanneer in april 2015 toch nog 22 uitspraken zijn gedaan waarin de term belediging voorkomt, vind ik het praatprogramma wel erg voorbarig en van de samenleving weg kijkend in zijn conclusie dat het “niet van deze tijd” is.

Wat mij betreft is de hamvraag of het bij onze beschaving past om belediging als grond voor vervolging uit het wetboek te schrappen. Hoe beschaafd gedragen we ons van nature waardoor belediging als vervolggrond niet meer nodig is? Hoe beschaafd waren de aanwezigen in het programma? Ik weet het niet. Het was wel weer leuke televisie. Jeroen Pauw kan het hoe dan ook mooi zeggen.

Vandaag 8 mei, las ik in Trouw dat de discussie niet moet zijn gegaan over het schrappen van alle artikelen uit de wet in verband met beledigen. Het ging alleen om de artikelen 111 t/m 113 in het wetboek van Strafrecht. Die hebben betrekking op Majesteitsschennis. Daarover laat ik mij niet anders uit dan dat de Koning deel uitmaakt van onze Rechtsstaat. De Rechtsstaat staat of valt niet met uitspraken over of artikelen in het wetboek van Strafwet al of niet uit de tijd zijn.
Hoewel de meningen over de Rechtsstaat momenteel verdeeld zijn, ga ik ervan uit dat we de Rechtsstaat serieus blijven nemen. De vraag is of we dat doen met alleen deze afweging over een concrete uitlating. Inmiddels heeft het OM de dagvaarding ingetrokken en gaat het ministerie opnieuw studeren.  

Weergaven: 248

Opmerking

Je moet lid zijn van Nederlands MediaNetwerk om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlands MediaNetwerk

Interviews

[Interview] Hans Nijenhuis over dagbladen, televisie, video, Katja Schuurman en Chantal Janzen

Hans Nijenhuis is hoofdredacteur van AD en alle regiodagbladen van De Persgroep. Daarmee is hij de grootste journalistenbaas van Nederland.

[Interview] Ilko Tonen over het belang van color grading

Met de komst van Oled, Ultra HD en steeds meer verschillende opnameapparatuur, is goede color grading belangrijker dan ooit. We spreken met Ilko Tonen, eigenaar van Color in Motion, over de laatste ontwikkelingen

[MediaBelofte 2018] Genomineerd: Hicham Filali | Managing Director Innovo Marketing

Hicham Filali is een van de tien genomineerden voor de MediaBelofte 2018. Wij spreken hem

[MediaBelofte 2018] Genomineerd: Layla Kaspi | Associate Manager Brand Concept Foot Locker

Layla Kaspi is een van de tien genomineerden voor de MediaBelofte 2018. Wij spreken haar

[MediaBelofte 2018] Genomineerd: Sophie Benink, Communication Consultant Zenith

Sophie Benink is een van de tien genomineerden voor de MediaBelofte 2018. Wij spreken haar.

Nieuwsbrief


Nieuwsbrief


Meld je aan voor de nieuwsbrief! Iedere dinsdag het nieuwste media nieuws, de scherpste communicatie columns en de beste vacatures in jouw inbox

Naam:
Email addres:

 

Bestaande en nieuwe leden krijgen de nieuwsbrief automatisch toegestuurd (opt-out)


Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief

 

 

Stuur ons uw persberichten!

Het Nederlands MediaNetwerk ontvangt graag uw - voor media- en communicatie professionals relevante - persberichten! Stuur ze naar

info@nederlandsmedianieuws.nl

Afzenders van persberichten ontvangen automatisch het wekelijkse online magazine Nederlands MediaNieuws

Columns

[Column] Frank Waals: Wie zwijgt, die blijft

Wie zwijgt, die blijft. Ja, je leest het goed. Geen taalfoutje maar de kille werkelijkheid voor hen die ten prooi zijn gevallen aan hitsige managers die functies verdelen op basis van zaadlozingen. In de VS zijn de fratsen van de op macht beluste filmproducent Harvey Weinstein op straat komen te liggen en dat heeft hem voor de verandering eens geen goed gedaan

[Column] Ronja Slierendrecht: Artificial intelligence maakt audiovisuele archieven toegankelijk

Het aantal beeld- en geluidfragmenten dat per dag de lucht in wordt geslingerd is groter dan ooit. De stroom aan content lijkt eindeloos. Logisch, want iedereen is tegenwoordig in staat om een video of podcast te maken. Niet alleen omroepen, operators en producers hebben een archief aan beeldmateriaal, vrijwel elke organisatie of individu bouwt bewust of onbewust een archief op

[Commercial Review] Machiel Verkuyl: KLM, Energiedirect.nl, Olvarit

In de energiemarkt zijn er niet zo veel routes naar groei waar je uit kunt kiezen. Een van die routes is die van no frills, met prijs als belangrijkste wapenfeit. Energiedirect heeft in dit kader een campagne gemaakt die bestaat uit maar liefst negen creatieve uitwerkingen, die voor mijn gevoel allemaal wel familie van elkaar zijn

[Column] Marvin Jacobs: Haatzaaiers laten podcasts links liggen

Online je mening geven, betekent anno 2017 jezelf blootstellen aan een spervuur van gescheld en beledigingen. Online is er één gedeelte dat vooralsnog gevrijwaard blijft van die epidemie, een plek waar mensen hun mening kunnen geven zonder dat ze daarmee gelijk een online slachtpartij over zichzelf afroepen. Welkom in de wereld van podcasts

[Column] Femke Leemeijer: Stoelendans

Het is vrees ik niet een heel erg origineel onderwerp, ook ik heb er al eerder over geschreven en ik ben niet de enige, maar het blijft een urgente kwestie: waarom is het toch zo lastig om als bestaande, traditionele organisatie échte innovatie te initiëren en te incorporeren?

Badge

Bezig met laden...

© 2017   Gemaakt door Bas Vlugt.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden