Nederlands MediaNetwerk

Jeroen Pauw en beledigen, een maatschappelijk aftasten van wat van deze tijd is

http://www.npo.nl/pauw/06-05-2015/VARA_101372762  (van 2,5 min tot ongeveer 22 min) 

Sinds 6 mei 2015 lijkt belediging zijn plek weer te heroveren in het spraakgebruik in Nederland. Het fenomeen was even niet actueel, maar het is weer terug. Sinds rond 800/900 na Chr. de Noormannen met hun knuppels in ons gebied kwamen huishouden, ontwikkelde zich eeuwenlang een zekere cultuur in de Lage Landen. We raakten in de loop van de tijd de Noormannen kwijt en kregen andere heersers en overheersers. Wij ontwikkelden een zekere beschaving. Misschien wel omdat de Noormannen de huizen afbrandden en de vrouwen verkrachtten en de bevolking vond dat ze daarmee toch beslist te ver waren gegaan, dat hieraan grenzen gesteld moesten worden. Wij rekenen ons nu tot de Westerse beschaving. Zo kunnen we in onze moderne tijd welbespraakt over dit onderwerp uitweiden in aanwezigheid van plegers, beschouwers, verdedigers en publiek.

Zou een dappere Saks het hebben geroepen in 850 na Christus “Neuk die Noorman!”? En zou die Noorman dan bleek zijn weggetrokken, met zijn knuppel wat ongemakkelijk achter z’n rug? Jeroen Pauw is 1165 jaar na de Noormannen dapper genoeg om de grenzen te verkennen van wat volgens de wet op dit gebied in 2015 toelaatbaar is. Is die term in de Engelse taal gebezigd tegen de koning,  geoorloofd en moet beledigen eigenlijk nog wel in het wetboek staan? “Het is toch eigenlijk niet meer van deze tijd” dat op beledigen sancties staan in wetten. Niet van deze tijd iemand te vervolgen, omdat hij je beledigd heeft.

Een dergelijke uitroep zou de koning worst zijn, veronderstelde Jeroen Pauw anders gezegd in zijn eigen woorden. Volgens een toeschouwer in het programma mocht “Fuck You” zelfs hard. Het onderwerp was ruim 20 minuten zendtijd waard. Ik geef toe, de bespreking had komische details.

Geheel in lijn met de meest recente ontwikkelingen in onze westerse beschaving werd de kwestie uitgekleed tot op een vergelijk tussen de kosten die ermee gemoeid zijn, mocht een pleger een rechtszaak verliezen. Een belediging van de koning kost 20 keer meer dan wanneer de belediging een willekeurige burger treft. Met de vraag of beledigen als grond voor vervolging nog wel van deze tijd is, kwam bij mij de vraag op of als de koning het goed vindt en de wet wordt afgeschaft, burgers dan onderling en ongeremd flink tekeer kunnen gaan. Is op 6 mei 2015 een begin gemaakt aan een hardvochtige tijd van ongeremd beledigen? Krijgen we de prijs “meest doeltreffende belediging van het jaar” en gaat Jeroen Pauw die uitloven? Waar zit het eind aan deze nieuwe wending in onze beschaving?

De kwestie werd diepgaand onderzocht in het programma. Fuck You leek mij bij aanvang van de uitzending een aanzet tot actie. De pleger noemde het zijn mening. In het http://nl.bab.la/woordenboek/engels-nederlands/fuck-you staat als eerste vertaling “rot op”. De uitdrukking schijnt meerdere betekenissen te hebben. Maar “oprotten” is in de gebiedende zin gezegd, een oproep tot verdwijnen. Sinds Harry Potter hebben we in de Angelsaksische cultuur daarvoor een verdwijnmantel, an invisibility cloak. Toch klinkt in de Engelse taal “Ik werp u de verdwijnmantel toe” heel anders dan Fuck You. “I can’t see what you mean” zou dan een ingewikkelde en nader te duiden reactie zijn van het subject.

In één maand (april) vond ik 22 rechterlijke uitspraken op de zoekterm “belediging”. Daarbij zitten ook zaken die de onderlinge relatie tussen burgers aangaan. Kennelijk is het motief om de ander voor de rechter ter verantwoording te roepen nog niet volledig uit onze samenleving weg. Een van de zaken betreft het gerechtshof in Den Bosch in een zaak van het OM tegen een verdachte:  vrijspraak van belediging van een politieambtenaar. Tijdens een verhoor bij de raadsheer-commissaris had de verdachte, een advocaat, in een verzuchting en zacht “sukkel” gezegd. Maar in Amsterdam vindt in april nog een zaak plaats waarbij van belediging sprake zou zijn van huurders onderling. In die zaak is uitspraak gedaan op grond van overlast en intimidatie.

Conclusie
Juridisch gezien had het praatprogramma van Jeroen Pauw een omissie. Als het gaat om beledigen (onder meer van de Koning) gaat het om opzettelijkheid. In dat opzicht doet de context ertoe. Iemand die opzettelijk en weloverwogen de gewraakte uitspraken doet, is schuldig volgens de wet. Dit onomstotelijk aantonen en bewijzen is dan een andere kwestie.

Is belediging als grond voor vervolging uit de tijd? Misschien. Het aantal succesvolle vervolgingen neemt af. Kijk maar. Maar wanneer in april 2015 toch nog 22 uitspraken zijn gedaan waarin de term belediging voorkomt, vind ik het praatprogramma wel erg voorbarig en van de samenleving weg kijkend in zijn conclusie dat het “niet van deze tijd” is.

Wat mij betreft is de hamvraag of het bij onze beschaving past om belediging als grond voor vervolging uit het wetboek te schrappen. Hoe beschaafd gedragen we ons van nature waardoor belediging als vervolggrond niet meer nodig is? Hoe beschaafd waren de aanwezigen in het programma? Ik weet het niet. Het was wel weer leuke televisie. Jeroen Pauw kan het hoe dan ook mooi zeggen.

Vandaag 8 mei, las ik in Trouw dat de discussie niet moet zijn gegaan over het schrappen van alle artikelen uit de wet in verband met beledigen. Het ging alleen om de artikelen 111 t/m 113 in het wetboek van Strafrecht. Die hebben betrekking op Majesteitsschennis. Daarover laat ik mij niet anders uit dan dat de Koning deel uitmaakt van onze Rechtsstaat. De Rechtsstaat staat of valt niet met uitspraken over of artikelen in het wetboek van Strafwet al of niet uit de tijd zijn.
Hoewel de meningen over de Rechtsstaat momenteel verdeeld zijn, ga ik ervan uit dat we de Rechtsstaat serieus blijven nemen. De vraag is of we dat doen met alleen deze afweging over een concrete uitlating. Inmiddels heeft het OM de dagvaarding ingetrokken en gaat het ministerie opnieuw studeren.  

Weergaven: 247

Opmerking

Je moet lid zijn van Nederlands MediaNetwerk om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Nederlands MediaNetwerk

Interviews

[Interview] Peter Haug over de overstap van BMW naar 180 Kingsday

Na meer dan 30 jaar neemt BMW Nederland afscheid van J. Walter Thompson Amsterdam en gaat verder met 180 Kingsday, een fusie van 180 Amsterdam en Kingsday. We spreken met marketingdirecteur van BMW Peter Haug over de afgelopen pitch en de toekomst van het automerk

[Interview] Annemieke van Baal over het maken van een culinair jubileumboek

Tweesterrenrestaurant Aan de Poel bestaat 10 jaar. Om dit te vieren benaderden ze creatief bureau Vandenberg voor het maken van onder andere een luxe jubileumboek. We spreken met Annemieke van Baal, verantwoordelijk voor brand strategy en marketing bij Vandenberg

[Interview] Shula Rijxman over de maatschappelijke waarde van de NPO

De Nederlandse Publieke Omroep maakte onlangs een rapportage openbaar waarin het dieper ingaat op hun maatschappelijke belang. We spreken met voorzitter Shula Rijxman over de aanleiding van het rapport, de huidige overheidsregels en de toekomst

[Interview] Marjolein Verdam over VIVA400 Visionista’s

Nu VIVA400 tien jaar bestaat, werd het tijd voor een spin-off. Dit werd VIVA400 Visionista’s, een springplank om ambitieuze, jonge vrouwen verder te helpen in hun carrière. We spreken met marketingmanager bij Sanoma Marjolein Verdam over het initiatief, de samenwerking met Renault en de resultaten

[Interview] Anton van Lieshout over het succes van SLAM! op YouTube

Met 300.000 volgers is SLAM! op YouTube groter dan alle kanalen van andere landelijke radiostations bij elkaar. We spreken met zendermanager Anton van Lieshout over het belang van unieke content, crossmedia en de toekomst van radio

Nieuwsbrief


Nieuwsbrief


Meld je aan voor de nieuwsbrief! Iedere dinsdag het nieuwste media nieuws, de scherpste communicatie columns en de beste vacatures in jouw inbox

Naam:
Email addres:

 

Bestaande en nieuwe leden krijgen de nieuwsbrief automatisch toegestuurd (opt-out)


Klik hier voor de meest recente nieuwsbrief

 

 

Stuur ons uw persberichten!

Het Nederlands MediaNetwerk ontvangt graag uw - voor media- en communicatie professionals relevante - persberichten! Stuur ze naar

info@nederlandsmedianieuws.nl

Afzenders van persberichten ontvangen automatisch het wekelijkse online magazine Nederlands MediaNieuws

Columns

[Column] Marianne van Soomeren: Hulde voor de prijzenfestivals

Traditioneel wordt er veel geklaagd in het vak over deze prijsuitreikingen. Het zijn er teveel, dat horen we al jaren. Maar nu wordt er ook gemord over de relatieve onbekendheid van de winnende campagnes. Reclame is volgens sommigen alleen maar goed als het voor massabereik zorgt. Als iedereen het kent

[Column] Julie van Mol: Van droom naar daad. Hoe en wat dan?

Van de uiteenlopende eisen van uitgeverijen viel ik stil. De een wilde louter de eerste twee hoofdstukken, de ander het volledige script. Lettertypes en -groottes en regelafstanden varieerden. En natuurlijk een begeleidende brief. Maar ook een synopsis, van een half A4’tje tot maximaal vijf, inclusief plot en omschrijving van personages. Aanlevering: per post, dubbel- of enkelzijdig geprint of per mail

[Column] Femke Leemeijer: Het raadsel &C

Wat moet er gebeuren wanneer de bedenker in kwestie van het strafbankje komt? Terug naar de tekentafel. Bedenk in elk geval een goede propositie die bij het logo op de website kan worden geplaatst. Wie weet wordt het dan nog wat, Chantal

[Column] Bob Goulooze: Zeven vette en zeven magere jaren

De gefrustreerde pensioenadviseur had gelijk. Er zijn maar weinig media die over pensioenen een spannend verhaal kunnen maken. Dat was dertig jaar geleden al zo en nu nog. Pensioenen zijn de derde wereld van de communicatie. Het zijn ver-van-mijn-bedproblemen

[Column] Erwin Fisser: Het kind van de duivel

Die zogenaamde neonazistische grapjes, dat was helemaal niet beledigend, dat was gewoon trollen. Jongeren snappen dat, de traditionele media niet. De aanname van het neefje leek erop dat als er geen ideologie achter verwerpelijke uitspraken zit, dat het dan oké is

Badge

Bezig met laden...

© 2017   Gemaakt door Bas Vlugt.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden